Wat is een NPU en waarom wordt het steeds belangrijker in moderne AI‑pc’s?

NPU – Neural Processing Unit

Steeds meer computers en laptops worden uitgerust met een zogeheten NPU (Neural Processing Unit). Een goed voorbeeld hiervan zijn de Copilot+ laptops. Terwijl CPU’s (processor) en GPU’s (grafische kaart) jarenlang het zware rekenwerk deden, wordt daar steeds vaker een NPU aan toegevoegd voor AI-specifieke functies. Maar wat kan zo’n NPU nu precies voor je betekenen? In dit artikel leggen we het stap voor stap uit, zodat jij straks beter weet wat je er allemaal mee kan en waar je op moet letten als je een nieuwe pc of laptop kiest.

Wat is een NPU eigenlijk?

Een NPU is een uitbreiding op de processor die speciaal is ontworpen om AI‑taken snel en energiezuinig uit te voeren. Deze taken verschillen echter van wat veel mensen tegenwoordig met AI associëren, zoals generatieve AI‑toepassingen van ChatGPT of Google Gemini. Voor dit soort generatieve AI is namelijk enorme rekenkracht nodig als je het lokaal op een apparaat wilt laten draaien. En dát is precies het type AI waar een NPU op dit moment nog niet in uitblinkt. (maar dat zou in de toekomst zeker kunnen)

De AI‑functies waarvoor een NPU wél is bedoeld, zijn bescheidener, maar daarom niet minder effectief. Je zou kunnen stellen dat de NPU je device zintuigen geeft. De camera neemt niet alleen meer beeld op, het wordt het oog van je device. De microfoon neemt niet alleen maar geluid op, het wordt het oor van je device. Input wordt in real-time geanalyseerd, begrepen en er kan functionaliteit aan gekoppeld worden. We hebben hier zelfs al jaren profijt van, NPU’s worden namelijk al lange tijd in smartphones gebruikt om communicatiegerichte functies mogelijk te maken en om dynamischer met beeldmateriaal om te gaan. Nu ze ook in computers worden toegepast, kun je ook op deze apparaten profiteren van vergelijkbare AI‑gedreven functionaliteit. Laten we eens een aantal voorbeelden van NPU aangedreven functionaliteit bekijken.

De NPU is een energiezuinig onderdeel van de CPU die helpt bij AI specifieke taken
De NPU is een toevoeging aan de CPU die helpt bij AI specifieke taken.

NPU‑functies binnen Windows 11 waar je direct van kunt profiteren

Windows 11 bevat al een reeks AI‑gestuurde functies die volledig worden aangedreven door de NPU. Maar waar merk je daar iets van? In Microsoft Teams zie je dit bijvoorbeeld terug in ruisonderdrukking en achtergrondvervaging. Hierdoor zijn Teams meetings van optimale kwaliteit en ben je voor je gesprekspartner altijd goed zichtbaar en duidelijk te verstaan. De NPU verwerkt deze effecten lokaal en los van de CPU, waardoor gesprekken helder blijven zonder dat je systeem vertraagt en veel stroom verbruikt. NPU’s zijn namelijk ontworpen om efficiënt met energieverbruik om te gaan. Ook geavanceerde beeldeffecten zoals het automatisch framen van de persoon, portretlicht toepassen en het kunstmatig afdwingen van oogcontact worden door de NPU aangestuurd. Extra features dus die van pas kunnen komen bij online meetings. Daarnaast introduceert Windows 11 nieuwe mogelijkheden zoals Click to Do, waarmee je tekst in afbeeldingen kunt herkennen en deze bijvoorbeeld kunt kopiëren en doorzoeken. Tot slot is er Recall, een functie die activiteiten lokaal archiveert en dynamisch manier doorzoekbaar maakt.

Met een NPU kan je profiteren van Click to Do in Windows 11
Nu al mogelijk met een NPU: analyseer en bewerk tekst uit een fotobestand met Click to Do. (bron: Microsoft)

De toekomst van de NPU in Windows 11

De rol van de NPU in Windows 11 staat nog maar aan het begin van zijn ontwikkeling. Hoewel NPU’s op dit moment niet krachtig genoeg zijn om complexe generatieve AI‑modellen volledig lokaal te draaien, versnellen ze wel de manier waarop je met deze modellen werkt. Denk aan snellere voorbewerking van gegevens, realtime beeldanalyse of het optimaliseren van context die naar een generatief model gaat. De NPU fungeert daarmee als een slim hulpmiddel die de interactie tussen jou, je computer en AI‑diensten effectiever maakt. Microsoft investeert bovendien actief in het uitbreiden van deze mogelijkheden. Via het Windows AI‑platform en nieuwe ontwikkeltools worden softwarebouwers aangespoord om NPU‑functionaliteit te integreren in hun eigen applicaties. Dit betekent dat steeds meer programma’s, van productiviteit tot creativiteit, profiteren van NPU’s. Alhoewel de integratie van AI functionaliteit nog in de kinderschoenen staat, zal dit zich in de komende jaren in een rap tempo verder ontwikkelen. Professionele bewerkingsprogramma’s van bijvoorbeeld Adobe en Blackmagic maken nu al gebruik van de NPU om geavanceerde beeldbewerking makkelijker te maken.

Waarom een pc met NPU een toekomstbestendige keuze is

Het kiezen van een pc of laptop met NPU is een toekomstbestendige keuze. AI speelt een steeds grotere rol in Windows en applicaties. De eerste berichten over het naderende Windows 12 hinten ook op een verdere integratie van AI binnen het besturingssysteem, waarbij de NPU mogelijk een vereiste wordt. Daarnaast groeit het huidige aanbod van apps die profiteren van een NPU. Door te kiezen voor een apparaat met een NPU, verzeker je jezelf ervan dat je de beste middelen in huis krijgt. Bovendien profiteer je direct van nieuwe features en een efficiëntere batterijduur.

Op zoek naar IT ondersteuning?

Bij eXperIT hebben we een team van gecertificeerde IT eXperts die de IT van jouw organisatie kunnen inrichten en beheren.